Άρθρα

Μένη Μαλλιώρη » Δημοσιεύματα Τύπου » 31/10/2009 ΓΡΙΠΗ: Αντισταθείτε στον πανικό, Περιοδικό Popular Medicine της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ

31/10/2009 ΓΡΙΠΗ: Αντισταθείτε στον πανικό, Περιοδικό Popular Medicine της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ

ΑΝΤΙΣΤΑΘΕIΤΕ
ΣΤΟΝ ΠΑΝΙΚΟ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ

ΠΙΟ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟ ΚΑΙ ΠΙΟ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ, Ο ΠΑΝΙΚΟΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΡΙΠΗΣ. ΔΕΝ ΠΕΡNΑΕΙ ΟΥΤΕ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΟΥΤΕ ΜΕ ΦΑΡΜΑKA. ΚΑΙ ΕΚΕΙ ΠΟΥ ΑΝΑΡΩΤΙΟΜΑΣΤΕ ΠΟΣΟ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΜΕ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ, ΔΕΝ ΒΛΕΠΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥΣ ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΑΝΗΣΥΧΙΑΣ (ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΠΟΥΜΕ ΥΣΤΕΡΙΑΣ)….
Γρίπη είχαμε πάντα. Για να ακριβολογούμε, είχαμε επισκέψεις της κάθε χειμώνα και είχαμε μάθει, κατά κάποιον τρόπο, να ζούμε μαζί της. Οι πιο ηλικιωμένοι προσπαθούσαν να προφυλαχθούν περισσότερο, οι μητέρες προσπαθούσαν (εις μάτην) να πείσουν τα παιδιά τους να ντύνονται βαρύτερα  και οι πιο… άτυχοι κρεβατώνονταν για κάποιες  ημέρες. Χωρίς πανικούς, χωρίς παρατράγουδα. Από τον περασμένο Απρίλιο, όμως, κάτι άλλαξε. Και από τις 18 Μαΐου, όταν το πρώτο κρούσμα της νέας γρίπης εμφανίστηκε στην Ελλάδα, ανακαλύψαμε έναν μεγάλο κίνδυνο να απειλεί εμάς και τα παιδιά μας, την ζωή μας την ίδια, όταν μάλιστα η λέξη «πανδημία» μπήκε και στο λεξιλόγιό μας, θεωρήσαμε ότι ο πλανήτης θα γίνει ένα απέραντο νοσοκομείο. Και όχι μόνο αυτό. Αλλά βρεθήκαμε να είμαστε οι πιο…ανησυχούντες κάτοικοι, της Ευρώπης τουλάχιστον.

Ο μεγάλος πανικός

«Είναι αδικαιολόγητος πανικός», λέει ο καθηγητής επιδημιολογίας κ. Δημ. Τριχόπουλος. «Και στις άλλες χώρες υπάρχει η ανησυχία, αλλά σε μικρότερο βαθμό από ό,τι στη χώρα μας. Τα μέτρα που ελήφθησαν, ορθώς ελήφθησαν. Η μεγάλη ανησυχία του κοινού, όμως είναι αδικαιολόγητη. Δεν πρόκειται για μια ασθένεια η οποία μπορεί να απειλήσει πραγματικά την ανθρωπότητα, όπως είναι το AIDS,  που άλλαξε την συμπεριφορά της κοινωνίας και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τις ανθρώπινες σχέσεις. Η επιδημία της νέας γρίπης είναι μια επιδημία κατά πάσα πιθανότητα παροδική και εξαιρετικά ήπια. Φυσικά, οι αρμόδιοι οφείλουν να μην αγνοούν τη μικρή, ελάχιστη πιθανότητα μιας μεταλλαγής». Το ερώτημα λοιπόν, είναι  ποιος γέννησε όλον αυτόν το φόβο που βλέπουμε να πλανάται στα βλέμματα των περισσότερων κάθε φορά που γίνεται λόγος για νέο κρούσμα και, κυρίως, τώρα που άρχισαν (προληπτικά) να κλείνουν κάποια σχολεία. Να παραδεχτούμε, από την αρχή, ότι και τα ΜΜΕ έπαιξαν τον δικό τους ρόλο. Καθώς η γρίπη έφτασε μεσούντος του καλοκαιριού, όταν τέλος πάντων δεν υπήρχαν και πολλές ειδήσεις για να γεμίσουν δελτία και σελίδες. Όμως, αυτή είναι μια απλή εξήγηση. Αλλά δεν είναι ακριβώς έτσι… «Είχαμε πάρα πολλές φορές «είπα-ξείπα», λέει η ψυχίατρος κα Μένη Μαλλιώρη. «Δηλαδή, γίνονταν δηλώσεις που ήταν άκαιρες, χωρίς να έχουμε τα επιστημονικά δεδομένα, χωρίς να ξέρουμε ακόμα. Από την αγωνία να δείξουμε ότι είμαστε έτοιμοι, πανέτοιμοι, κάναμε ανακοινώσεις που έπειτα από λίγες ημέρες έπρεπε να τις πάρουμε πίσω. Έχουν γίνει άπειρες ανακοινώσεις για προτεραιότητα και ποιες ομάδες θα εμβολιαστούν πρώτες, τις οποίες έχουμε αλλάξει πολλές φορές. Για να υπηρετήσουμε με την επικοινωνία και να φανούμε ότι είμαστε «ετοιμοπόλεμοι» πολλές φορές προτρέξαμε ανακοινώνοντας πράγματα που μετά δεν ίσχυαν».

Ένα μέρος, λοιπόν, της υστερίας οφείλεται στο γεγονός ότι παίρνουμε ή πήραμε υπερβολική πληροφόρηση που δεν μπορούσαμε να τη διαχειριστούμε.  Και πολλές φορές πληροφόρηση που αφορούσε διιστάμενες επιστημονικές απόψεις.

«Μια πληροφορία που λέγεται σήμερα και μετά από λίγο διάστημα αναιρείται, γιατί αντικαθίσταται από μια άλλη, δημιουργεί στον πολίτη και πανικό και σύγχυση», τονίζει η κα Μαλλιώρη.

Ομάδες υψηλού κινδύνου

Σε μια προσπάθεια να μη φορτώσουμε τα πάντα στον χαρακτήρα του Έλληνα, αναρωτιόμαστε πόσο δικαιολογημένη είναι τελικά η ανησυχία μας.

«Υπάρχει πάντα μια μικρή πιθανότητα, μικρότερη από 5% και πιθανόν μικρότερη και από 1%, να μεταλλαχθεί ο ιός, δηλαδή να αλλάξει και να γίνει επιθετικότερος», μας επισημαίνει ο κ. Τριχόπουλος. «Επειδή, όμως, η μικρή αυτή πιθανότητα υπάρχει πάντα σε μια επιδημία γρίπης, οφείλουμε να είμαστε προετοιμασμένοι. Η σοβαρή αντιμετώπιση της πορείας της όποιας επιδημίας δεν είναι απλώς θεμιτή, είναι απαραίτητη. Από την άλλη πλευρά, αν τα πράγματα εξελιχθούν όπως φαίνεται να εξελίσσονται, μιλάμε για μια ήπια επιδημία γρίπης αντίστοιχης σοβαρότητας με αυτήν της εποχικής γρίπης, με την οποία είμαστε όλοι εξοικειωμένοι. Πρέπει να ξεκαθαρίσουμε τι είναι αυτό που φοβόμαστε σαν μακρινή πιθανότητα και τι αυτό που μας απασχολεί άμεσα. Αυτό που φοβόμαστε είναι μήπως υπάρξει μεταλλαγή του ιού και γίνει πιο επιθετικός. Αυτό που μας απασχολεί άμεσα είναι ότι νοσούν και νεαρά άτομα. Και ακόμη, μερικές φοράς, ο ιός, αντί να προσβάλει μόνο το ανώτερο αναπνευστικό σύστημα, προχωράει στους πνεύμονες, και προκαλεί ο ίδιος πνευμονία».

Τελικά, ποιοι είναι αυτοί που κινδυνεύουν; Ποιοι είναι αυτοί που πρέπει να πρωτοεμβολιαστούν; Ποιοι είναι αυτοί που πρέπει να φοβούνται; «Κάθε χώρα παίρνει τη δική της απόφαση», ισχυρίζεται ο λοιμωξιολόγος κ. Σωτ.Τσιόδρας. «Αυτό που προτείνουν σε γενικές γραμμές είναι να εμβολιάζονται τα άτομα υψηλού κινδύνου για σοβαρή νόσο και επιπλοκές και, επίσης, να εμβολιάζονται τα άτομα που είναι απαραίτητα για τη συνέχιση της λειτουργίας των υπηρεσιών υγείας. Άρα, όσον αφορά τον υψηλό κίνδυνο για σοβαρή νόσο και επιπλοκές, στην πρώτη κατηγορία αυτήν τη στιγμή βάζουν τις εγκύους καθώς και τους ανθρώπους που έχουν χρόνια νοσήματα .Όσον αφορά τον υψηλό κίνδυνο μετάδοσης του ιού σε άλλους και προστασίας των άλλων εμμέσως, βρίσκονται οι επαγγελματίες υγείας (γιατροί, νοσηλευτές, κ.λπ.) οι οποίοι περιθάλπουν ασθενείς με άλλα νοσήματα και δεν θέλουμε αυτοί οι άνθρωποι να κολλήσουν γρίπη από τον γιατρό τους. Επίσης, οι άνθρωποι οι οποίοι φροντίζουν βρέφη ηλικίας κάτω των έξι μηνών».

Αμεσος κίνδυνος για τις μεγάλες ηλικίες δεν υπάρχει, τουλάχιστον τώρα, από τον ιό της νέας γρίπης. Γιατί όμως συμβαίνει αυτό; Το ανοσοποιητικό τους σύστημα είναι πιο δυνατό;

«Όχι», λέει ο κ.Τριχόπουλος. «Αντίθετα, στους ηλικιωμένους το ανοσοποιητικό σύστημα είναι συχνά πιο ευάλωτο. Οι μεγαλύτεροι, όμως, έχον περάσει – εμφανώς ή αφανώς – γρίπη στο πλαίσιο παλαιότερων μικροεπιδημιών. Επειδή οι ιοί της γρίπης σε ορισμένες από τις παλαιότερες μικροεπιδημίες φαίνεται ότι έχουν κάποιο βαθμό αντιγονικής επικάλυψης με τον νέο ιό, υπάρχει συχνά στους μεγαλύτερους κάποιος βαθμός προστασίας. Είναι αυτό που ονομάζουμε διασταυρούμενη ανοσία».

Οι διαφορές της νέας γρίπης από την εποχική

   Σύμφωνα με τον λοιμωξιολόγο κ. Σωτήρη Τσιόδρα:

* Ο ιός της νέας γρίπης διαφέρει από τον ιό της εποχικής Η1Ν1 στη δομή του, αφού είναι καινούργιο στέλεχος, διαφορετικό από όσα κυκλοφορούν. * Ο νέος ιός είναι το αίτιο πανδημίας, επειδή δεν υπάρχει ανοσία του γενικού πληθυσμού απέναντί του. Ο ιός της εποχικής γρίπης κυκλοφορεί επί   χρόνια και έχει δημιουργήσει κάποια ανοσία στον γενικό πληθυσμό, ενώ με τον νέο ιό προσβάλλονται περισσότεροι.
* Είναι διαφορετική η ηλικία των σοβαρών περιστατικών. Τα περιστατικά που οδηγούνται σε νοσηλεία στο νοσοκομείο και σε επιπλοκές της πνευμονίας, με τον νέο ιό, είναι ηλικίας -στη συντριπτική τους πλειονότητα- κάτω των 60 χρόνων. Είναι άτομα ιδιαίτερα παραγωγικής ηλικίας, νέοι άνθρωποι γύρω στα 30-35 κατά μέσον όρο. Αντίθετα με τον εποχικό ιό, η συντριπτική πλειονότητα των σοβαρών περιστατικών είναι άνω των 60-65 ετών.
* Έχει παρατηρηθεί ότι, σε κάποιες περιπτώσεις, ο νέος ιός προκαλεί σοβαρή πνευμονία, έπειτα από κατευθείαν προσβολή του αναπνευστικού συστήματος, η οποία οδηγεί σε αναπνευστική ανεπάρκεια. Αυτή είναι μια εξαιρετικά σοβαρή μορφή της νόσου, που είναι σπάνια, αλλά παρατηρείται με τον νέο ιό.
* Ο νέος ιός φαίνεται να προσβάλει και ορισμένες νέες κατηγορίες πληθυσμού με υψηλότερη σοβαρότητα. Πρόκειται για τις μειονότητες που υπάρχουν σε κάποια κράτη. Στην Αυστραλία, για παράδειγμα, ήταν οι Αβορίγινες, οι ιθαγενείς, στον Καναδά ήταν κάποιοι άνθρωποι οι οποίοι ζουν σε απομονωμένα μέρη της χώρας. Δεν ξέρουμε ακριβώς γιατί ο ιός αυτός πλήττει αυτόχθονες πληθυσμούς σε κάποιες χώρες εξαιρετικά σοβαρά.-

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

* Τηλεφωνική Γραμμή του Υπουργείου Υγείας: 1135
* Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.): 210-5212054 & 210-5222338,
www.keelpno.gr
* Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC): www.ecdc.europa.eu
* Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO): www.who.org

Περιοδικό PopularMedicine*. τ.81, «Αντισταθείτε στον πανικό της γρίπης», pop.med. [Υγεία..], (σελ.36-40), Οκτώβριος 2009.- 
(*) διανέμεται με την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ του Σαββάτου.-

Ταξινομημένο σε: Δημοσιεύματα Τύπου · Ετικέτες: