Άρθρα

Μένη Μαλλιώρη » Άρθρα-Συνεντεύξεις » Η γρίπη, τα αυτονόητα και η εφαρμογή τους, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Η γρίπη, τα αυτονόητα και η εφαρμογή τους, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

της Μένης Μαλλιώρη*

Η γρίπη, τα αυτονόητα και η εφαρμογή τους

Τους τελευταίους μήνες πολλά γράφτηκαν και περισσότερα ακούστηκαν για τη νέα γρίπη.

Δεν είναι όμως βέβαιο ότι η ποσότητα της πληροφορίας εξασφάλισε και την ποιότητα. Αν, δηλαδή, κατάφερε τελικά ο μέσος Ελληνας πολίτης να αφομοιώσει από τη συνεχή και συχνά αντιφατική «ενημέρωση» εκείνο το τμήμα που ανταποκρίνεται στις στοιχειώδεις γνώσεις για την προστασία της ατομικής και δημόσιας υγείας.

Χρήσιμες είναι, ασφαλώς, και μάλιστα επιβεβλημένες οι απλές οδηγίες για σχολαστική καθαριότητα, άμεση αξιολόγηση συμπτωμάτων με τη βοήθεια του «οικογενειακού» ιατρού, συμμόρφωση στις ιατρικές εντολές, αυτοπεριορισμό, προσέλευση σε νοσοκομείο μόνο όταν τα συμπτώματα επιμένουν ή επιδεινώνονται, ειδικά μέτρα για ειδικές κατηγορίες, όπως άτομα με υποκείμενη νόσο, έγκυοι, μικρά παιδιά, ηλικιωμένα άτομα κ.λπ.

Στην πράξη, ωστόσο, ακόμα και αυτά τα απλά και σχεδόν αυτονόητα γίνονται δύσκολα στην εφαρμογή τους. Ενδεικτικά και μόνο διερωτώμαι π.χ., κατά πόσο οι αρμόδιοι φορείς, που με τόσο στόμφο αναμασούν, τον τελευταίο καιρό, τις παραινέσεις τους, θα ήταν σε θέση να απαντήσουν στοιχειοθετημένα στα εξίσου απλά ερωτήματα των πολιτών για το ποιος αλήθεια είναι και πού αναζητείται ο «οικογενειακός» ιατρός, αφού όλοι έχουν μάθει, χάρη στην πολιτική των ίδιων αυτών αρμοδίων, να τρέχουν στα νοσοκομεία με το παραμικρό ενόχλημα και για το ποιο, άραγε, είναι το νοσοκομείο για τις σοβαρότερες καταστάσεις όταν σε πολλές περιοχές της χώρας μας δεν υπάρχει καν αγροτικός ιατρός;

Καλές, λοιπόν, είναι οι σωρηδόν εκδιδόμενες και διατυμπανιζόμενες οδηγίες προς το ατυχές κοινωνικό σύνολο. Αλλά δεν αρκούν ούτε για να το καθησυχάσουν ούτε, το κυριότερο, για να το προστατεύσουν αποφασιστικά.

Οι επίσημες ανακοινώσεις σε θέματα απειλής της δημόσιας υγείας δεν χωράνε «είπα – ξείπα». Οι οδηγίες πρέπει να στηρίζονται στην επιστήμη, να είναι σαφείς, επαρκείς, τεκμηριωμένες, συγκεκριμένες και, πρωταρχικά, απαλλαγμένες σπουδής και αντιφάσεων. Δεν θα αναφερθώ, εν προκειμένω, σε πολλά από αυτά που ο αρμόδιος υπουργός Υγείας αποφάσισε και μετά από λίγες ημέρες αναίρεσε. Θα περιοριστώ μόνο να θυμίσω, για να προβάλω την πραγματικότητα που κυριαρχεί, δυστυχώς, στο σοβαρότατο αυτό ζήτημα, την μόλις προ δύο μηνών απόφασή του να αποσυρθούν τα αντιιικά φάρμακα από τα φαρμακεία και την πρόσφατη ανάκλησή της για την επαναφορά τους στην αγορά, στο πλαίσιο μιας «ελεγχόμενης» χορήγησής τους. Θα θυμίσω, επίσης, το έντυπο για την ενυπόγραφη συγκατάθεση του πολίτη προκειμένου να εμβολιαστεί με το υπό αναμονή εμβόλιο της νέας γρίπης που δεν είχε άλλο αποτέλεσμα παρά τη σύγχυση και την τρομοκράτηση των πολιτών. Θα θυμίσω, εξάλλου, το λόγια που ο υπεύθυνος υπουργός έβαλε στο στόμα του πρωθυπουργού περί εμβολιασμού όλου του ελληνικού πληθυσμού πριν ακόμα να ξέρουμε αν αυτό είναι αναγκαίο και χρήσιμο. Και θα θυμίσω, τέλος, τις συχνές υπουργικές μεγαλόστομες αναφορές για την παραλαβή των εμβολίων από τα μέσα Σεπτεμβρίου, λες και αυτό θα έχει τελικά οποιαδήποτε σχέση με την ημερομηνία χρήσης τους.

Ας μη γελιόμαστε και ας μην εθελοτυφλούμε.
Οι νέες απειλές στον τομέα της δημόσιας υγείας απαιτούν επιτακτικότερα παρά ποτέ την πλήρη και αποτελεσματική ανάπτυξη πραγματικών υπηρεσιών πρωτοβάθμιας περίθαλψης που, με τη σειρά τους, επιτάσσουν τη λήψη λυσιτελών μέτρων. Οπως αυτά που θα κατοχυρώνουν τον θεσμό του «οικογενειακού» ιατρού χωρίς τον οποίο και το σύστημα καθίσταται ανεπαρκές και το κόστος των υπηρεσιών εκτινάσσεται στα ύψη. Η νέα γρίπη, μια πανδημία ενός ιού με ήπια συμπτώματα αλλά μεγάλη ταχύτητα διασποράς, δεν φαίνεται μέχρι στιγμής να είναι δύσκολη ή απειλητική για την ατομική υγεία. Αναμφίβολα, όμως, αποτελεί μια σοβαρή κατάσταση όσον αφορά τη συνολική διαχείρισή της. Και συνακόλουθα συνιστά πρόκληση για τις ανεπαρκείς υγειονομικές δομές της χώρας, πρόκληση για τις σημαντικές ελλείψεις σε επαγγελματίες υγείας, πρόκληση για τις συλλογικές ή ατομικές στάσεις και συμπεριφορές. Μα πάνω απ’ όλα πρόκληση για τον ευαίσθητο τομέα της «διαχείρισης» της πληροφορίας. Και από την άποψη αυτή πιστεύω ότι η σοβαρότητα των στιγμών δεν συμβιβάζεται με το γνωστό επικοινωνιακό αξίωμα ότι μία εικόνα είναι αποτελεσματικότερη από χίλιες λέξεις. Εφόσον, όμως, ο υπουργός Υγείας επέλεξε, για τους οποιουσδήποτε δικούς του λόγους, και πάλι την πολιτική της εικόνας, εύλογη είναι η απορία τι τις ήθελε τις χίλιες λέξεις και μάλιστα πριν από την ώρα τους;

* Μέλος Δ.Σ. Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων, επίκ. καθηγήτρια Ψυχιατρικής

Εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, [Προεκτάσεις..], Δευτέρα, 24 Αυγούστου 2009.-

Ταξινομημένο σε: Άρθρα-Συνεντεύξεις · Ετικέτες: