Άρθρα

Μένη Μαλλιώρη » Άρθρα-Συνεντεύξεις » Περιβαλλοντική νομοθεσία της Ε.Ε.: και μέσα πάμε καλά, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Περιβαλλοντική νομοθεσία της Ε.Ε.: και μέσα πάμε καλά, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Περιβαλλοντική νομοθεσία της Ε.Ε.: και μέσα πάμε καλά
της Μένης ΜΑΛΛΙΩΡΗ *
Για δεύτερη συνεχή χρονιά το «μακρύ και θερμό» ευρωπαϊκό καλοκαίρι αναζωπύρωσε τις περιβαλλοντικές μας ανησυχίες. Επιβεβαιώθηκαν και πάλι όσοι υποστηρίζουν πως το περιβαλλοντικό πρόβλημα ήρθε για να μείνει στην πολιτική ατζέντα. Τις περσινές πρωτοφανείς πλημμύρες ακολούθησαν οι φετινές εκτεταμένες πυρκαγιές κι ο καύσωνας, που άφησε πίσω του δεκαπέντε χιλιάδες νεκρούς.
Ολα αυτά σε μια Ευρωπαϊκή Ενωση που έχει πράγματι αναδειχθεί σε κινητήρια δύναμη στην αντιμετώπιση του περιβαλλοντικού προβλήματος. Οι κυβερνήσεις, οι τοπικές αρχές, η κοινωνία των πολιτών είναι εδώ, περισσότερο από παντού στον κόσμο, διατεθειμένες να συνάψουν μακροπρόθεσμες και παραγωγικές σχέσεις συνεργασίας και συναίνεσης.

Δεν είναι τυχαίο πως στο σχέδιο ευρωπαϊκού συντάγματος, που παρουσιάστηκε τον περασμένο Ιούνιο στη Θεσσαλονίκη, η «βιώσιμη ανάπτυξη» αναγνωρίζεται σαν ένας από τους βασικούς στόχους της Ενωσης και με σχετικό άρθρο διασφαλίζεται η αρχή της αειφορίας.

Η υιοθέτηση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας από τα νεά κράτη-μέλη, η περαιτέρω εφαρμογή της και η αξιολόγηση του περιβαλλοντικού έργου αποτελούν μέγιστες προκλήσεις για τα κοινοτικά όργανα.

Η φθινοπωρινή επανέναρξη της κοινοβουλευτικής εργασίας βρήκε τους Ευρωπαίους σοσιαλιστές να θέτουν για μία ακόμη φορά το ζήτημα των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.

Οι σοσιαλιστές υπήρξαν, ήδη από τη δεκαετία του ’80, πρωτοπόροι σε ζητήματα προστασίας του περιβάλλοντος, προωθόντας τα σε πολιτικό στόχο της Ενωσης.

Η ένταξη της περιβαλλοντικής διάστασης σε όλες τις επιμέρους πολιτικές, η ανάδειξη της μεθοδολογίας των «δεικτών» ώστε να αξιολογούνται οι πολιτικές και να ασκείται αποτελεσματικός έλεγχος, προέκυψαν από τα προοδευτικά κινήματα.

Ηευρωπαϊκή επιτροπή αξιολογεί κάθε δύο χρόνια την εφαρμογή της κοινοτικής περιβαλλοντικής νομοθεσίας στα κράτη-μέλη της Ε.Ε. Πρόσφατα, δημοσιεύτηκε η σχετική έκθεση για τα πεπραγμένα του 20021.

Στην έκθεση καταγράφονται τριών τύπων παραπτώματα:

(α) η μη κοινοποίηση (non communication) στα κοινοτικά όργανα των μέτρων που έχουν αναλάβει οι κυβερνήσεις, προκειμένου να εφαρμοστεί η κοινοτική νομοθεσία,

(β) η μη συμβατότητα (non conformity) των μέτρων που έχουν αναλάβει οι κυβερνήσεις με τις κοινοτικές απαιτήσεις,

(γ) η κακή εφαρμογή (bad application) της κοινοτικής νομοθεσίας από κάποιο κράτος-μέλος.

Δυστυχώς, πολλά κράτη-μέλη εξακολουθούν σταθερά να παραβιάζουν την κοινοτική περιβαλλοντική νομοθεσία. Το 2002 καταγράφηκαν 555 νέες παραβιάσεις της κοινοτικής νομοθεσίας, υπογραμμίζοντας πως η παραβατικότητα των κρατών-μελών παραμένει στα ίδια επίπεδα από το 1996, οπότε άρχισαν να συλλέγονται τα σχετικά στοιχεία.

Εχοντας γνώση του προβλήματος, η ευρωπαϊκή επιτροπή συνοδεύει τις νομοθετικές ρυθμίσεις από οδηγίες, επεξηγηματικά κείμενα, προτάσεις βέλτιστων πρακτικών κ.λπ., ώστε να καταστεί η νομοθεσία σαφής και «φιλική» για τους εκτελεστές της.

Η εφαρμογή της νομοθεσίας συνοδεύεται αναπόσπαστα από διμερείς επαφές μεταξύ της επιτροπής και των κυβερνήσεων και από ενεργή συμμετοχή των τοπικών εξουσιών και της κοινωνίας των πολιτών.

Μέσω ενός άτυπου δικτύου που ενθαρρύνεται από την Ε.Ε., οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών αναπτύσσουν επίσης οριζόντιες επαφές και αλληλοενημερώνονται.

Η επιτροπή διαθέτει σήμερα ως μόνη μέθοδο επιβολής της νομοθεσίας την παραπομπή του παραβάτη στο ευρωπαϊκό δικαστήριο. Προκειμένου να ενισχυθεί η εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας, η επιτροπή προβληματίζεται για την ανάπτυξη άλλων, προληπτικών μέτρων σωστής εφαρμογής του νόμου, πριν την κατασταλτική, δικαστική προσφυγή.

Αντίθετα από ό,τι θα πίστευε κάποιος που παρακολουθεί τον ελληνικό Τύπο ή τις δηλώσεις διάφορων πολιτικών προσώπων και φορέων, η χώρα μας έχει καλύτερες επιδόσεις από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στην ορθή εφαρμογή των κοινοτικών περιβαλλοντικών ρυθμίσεων.

Βρίσκεται, και στις δύο εκθέσεις που ασχολήθηκαν με το ζήτημα, πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο νομιμότητας, και καταλαμβάνει αντίστοιχα την 7η και την 8η θέση τα έτη 2002 και 2001, γεγονός που δηλώνει συνεχή βελτίωση.

Αλλες χώρες, όπως η Γαλλία, το Βέλγιο, η Γερμανία, η Ισπανία, η Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο εμφανίζονται πιο παραβατικές από την Ελλάδα.

Αναδεικνύεται και εδώ το ίδιο φαινόμενο, που έχουμε διαπιστώσει και σε άλλους τομείς, όπως π.χ. η πολιτική για την αντιμετώπιση των ναρκωτικών.

Πολιτικοί παράγοντες και μέσα ενημέρωσης αρέσκονται να περιγράφουν τα προβλήματα της χώρας μας μεγεθύνοντάς τα, απαξιώνοντας τις προσπάθειες για επίλυσή τους, πλειοδοτώντας σε επιθετικούς προσδιορισμούς και μειοδοτώντας σε αντικειμενικότητα. Το γιατί συμβαίνει αυτό, αναδεικνύεται πλέον σε σημαντικό πολιτικό και κοινωνιολογικό ερώτημα.

Όλοι γνωρίζουμε πως υπάρχουν, και στη χώρα μας, προβλήματα, στην επιβολή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας που πρέπει να επιλυθούν. Η ευκολία όμως της υπερβολικής καταγγελίας, που έχει καταγραφεί, δεν επιλύει τα προβλήματα και δεν ενισχύει την εικόνα της Ελλάδας.

Όπως κάνουν οι άλλοι Ευρωπαίοι, όπως αρμόζει στη συνθετότητα και τη μεσαία έκταση των σχετικών προβλημάτων, ας μην ξεχνάμε, παρά την όποια κριτική διάθεση, τις υποχρεώσεις μας προς το κύρος της χώρας μας.

* Bουλευτή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Ταξινομημένο σε: Άρθρα-Συνεντεύξεις · Ετικέτες: