Άρθρα

Μένη Μαλλιώρη » Εκδηλώσεις, Εσωτερικό, Ευρωβουλή, Ομιλίες - Χαιρετισμοί » Κοινωνία των πολιτών

Κοινωνία των πολιτών

Σεμινάριο με θέμα «Ευρωπαϊκή Ένωση και κοινωνία των πολιτών»

Οργάνωση: Όμιλος Νέων για την Ελλάδα και την Ευρώπη (ΟΝΕΕ)

Ομιλητές:

  • Μένη Μαλλιώρη, Ευρωβουλευτής ΠΑΣΟΚ
  • Νικήτας Λιοναράκης , Δημοσιογράφος, πρώην πρόεδρος της επιτροπής μη-κυβερνητικών οργανώσεων του Υπουργείου Εξωτερικών

 

Ένα από τα σημαντικά θέματα που απασχόλησαν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στην προηγούμενη θητεία, με αφορμή όχι μόνο τη Διεύρυνση αλλά και την Συντακτική Συνέλευση, ήταν η έννοια του δημοκρατικού άλλα και του πολιτικού ελλείματος.

Η έλλειψη δημοσιότητας και διαφάνειας, η αποξένωση των Ευρωπαίων πολιτών από τη λήψη αποφάσεων, η αδυναμία εξεύρεσης ισόρροπων προτάσεων, καταγράφηκαν σε έρευνα του ευρωβαρόμετρου το 2003, βάσει της οποίας το 77% των Ευρωπαίων, δήλωσαν καχύποπτοι και δύσπιστοι για τα πολιτικά κόμματα. Είναι πράγματι αλήθεια ότι η εμπιστοσύνη των πολιτών απέναντι στα θεσμικά όργανα έχει διαταραχθεί ουσιαστικά (παραίτηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το 1999, λόγω διατροφικών σκανδάλων –τρελές αγελάδες – διοξίνες – περιβαλλοντικές καταστροφές – Γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί).

Τρεις κυρίως παράγοντες επέβαλαν μία νέα θεσμική αρχιτεκτονική στο πλαίσιο της Ενωμένης Ευρώπης:

– η περαιτέρω εμβάθυνση της ευρωπαϊκής ενοποίησης – περιορισμός δημοκρατικού ελλείματος – διαδικασία λήψης αποφάσεων

– η διεύρυνση – Ευρώπη των 25 κρατών-μελών και 455 εκ πολιτών

– οι προκλήσεις του νέου παγκοσμιοποιημένου περιβάλλοντος

Το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα, που προέκυψε από την Συντακτική Συνέλευση, ενώ εξασφαλίζει θεσμικά μία νέα αρχιτεκτονική, δεν προσφέρει παράλληλα στο βαθμό που θα θέλαμε ούτε το αίτημα του εκδημοκρατισμού, ούτε την ανάγκη ενίσχυσης της θέσης του Ευρωπαίου πολίτη. Πρέπει όμως να αναφέρουμε ότι τόσο στο προοίμιο όσο και στο άρθρο 1 του Σχεδίου Συντάγματος οι πολίτες (όχι πια οι λαοί) και τα κράτη μέλη συνιστούν τις πηγές νομιμοποίησης, δηλ. το θεμέλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, (άρθρο 1 : Ίδρυση της Ένωσης). Η διάσταση αυτή επικρατεί και σε άλλα σημεία του Σχεδίου όπως  :

1. Ενσωμάτωση Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων που ενδυναμώνει την ευρωπαϊκή κοινωνία των πολιτών και ενισχύει τη θέση του πολίτη (άρθρο 7)

2. Αρχές της ->  Δημοκρατικής ισότητας

->  Αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας

->  Συμμετοχικής δημοκρατίας

Και

Κοινωνικοί εταίροι και ο αυτόνομος κοινωνικός διάλογος

– Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής

– Διαφάνεια των εργασιών των Οργάνων της Ένωσης

– Καθεστώς των εκκλησιών και των μη ομολογιακών ενώσεων

1. Ρόλος εθνικών κοινοβουλίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση – διακοινοβουλευτική συνεργασία (πρωτόκολλο).

Με όλες τις παραπάνω επιλογές η Ευρωπαϊκή Ένωση αποβλέπει στον εκδημοκρατισμό, στην ενεργητικότερη συμμετοχή του πολίτη στη λειτουργία της και στην αποτελεσματική προστασία των δικαιωμάτων του, χωρίς όμως να καλύπτει τις προσδοκίες των πιο προωθημένων πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων της Ένωσης. Μην ξεχνάμε όμως ότι το Σχέδιο αυτό ήταν αποτέλεσμα σκληρής διαπραγμάτευσης διαφορετικών πολιτικών και εθνικών προσεγγίσεων και ότι εν τέλει σε οποιοδήποτε Σύνταγμα το βιωματικό είναι εκείνο που υπερισχύει του θεωρητικού και καταγράφει τελικά και την επιτυχία ή μη του εγχειρήματος.

Αυτή ακριβώς η διαπίστωση είναι που αναθέτει στα κράτη-μέλη μία καίρια ευθύνη απέναντι στους πολίτες. Την ενημέρωσή τους δηλαδή σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο (κύρωση στα κοινοβούλια ή δημοψηφίσματα).

Τι γίνεται όμως στο επίπεδο της λεγόμενης ενημέρωσης ;

Πως θα καταφέρουμε η γνώμη του πολίτη απέναντι σ’ αυτό το κορυφαίο, για την Ευρωπαϊκή Ένωση γεγονός, και όχι μόνο γι’αυτό, να μην είναι μία απλή έκφραση προσωπικής, ιδιωτικής, παραπλανημένης συχνά άποψης, αλλά μία ευσυνείδητη πολιτική πράξη ; Πως θα τον πείσουμε ότι με τη θέση του συμμετέχει στις τελικές αποφάσεις, ότι η δημοκρατική διαδικασία είναι αποτελεσματική και δεν στερείται ουσίας ; Πως η Δημοκρατία και το βασικό της συστατικό που είναι η λαϊκή συμμετοχή θα ξανα-αποκτήσει το πολιτικό της περιεχόμενο ; Πώς θα πεισθούν οι πολίτες ότι οι θέσεις τους έχουν ισχύ και διαμορφώνουν τις τελικές αποφάσεις; Αναμφισβήτητα μόνο και αν, η οικονομία υπηρετεί τη δημοκρατία και δεν την καθορίζει (Συμμετοχική Δημοκρατία – Συμμετοχική Οικονομία).

Η διαπίστωση αυτή αποτελεί τον κεντρικό άξονα της πολιτικής του Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος και επίκεντρο της προεκλογικής του εκστρατείας. Η δίκαιη αναδιανομή του πλούτου, οι ίσες ευκαιρίες για όλους, η κοινωνική συνοχή, η εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας, η δωρεάν παιδεία όλων είναι κάποιες από τις πολιτικές που συνθέτουν τον όρο Συμμετοχική οικονομία και αν υλοποιηθούν θα επαναπολιτικοποιήσουν πιστεύω τον πολίτη.

Πέρα όμως από την θεμελιώδη αυτή διαπίστωση, θα ήθελα να αναφέρω επιγραμματικά και κάποια άλλα σημεία που παίζουν καθοριστικό ρόλο στην έννοια της συμμετοχικής δημοκρατίας και στη δημιουργία της κοινωνία των πολιτών :

1. πρόσβαση του κοινού στην πληροφορία και στις αποφάσεις – έλλειμα γνώσης

2. κίνδυνος αποκλεισμού (ηλεκτρονική δημοκρατία – τι γίνεται με ομάδας-ες πληθυσμού που δεν έχει-ουν πρόσβαση)

3. διακυβέρνηση – αποκέντρωση συμμετοχικών θεσμών

4. φυλετική ισοτιμία – ίσες ευκαιρίες – ισοδυναμία

5. μεταβίβαση ευθύνης από το κράτος στον πολίτη

Για να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για την συμμετοχή του πολίτη απαιτούνται :

– σχέδιο δράσης

– χρονοδιάγραμμα

– μέσα

– αξιολόγηση

– επαναπροσδιορισμός

Όλα αυτά γιατί θέλουμε μία Ευρώπη που όχι μόνο καθορίζει την καθημερινότητα του πολίτη με τη νομοθεσία της, αλλά πρώτα και κύρια γνωρίζει ή αναγνωρίζει και σέβεται τις πραγματικές ανάγκες της καθημερινής ζωής των πολιτών της.

Ταξινομημένο σε: Εκδηλώσεις, Εσωτερικό, Ευρωβουλή, Ομιλίες - Χαιρετισμοί · Ετικέτες: