Άρθρα

Μένη Μαλλιώρη » Εκδηλώσεις, Εσωτερικό, Ευρωβουλή, Ομιλίες - Χαιρετισμοί » Κοινοτικό πλαίσιο της Νομοθεσίας τροφίμων, Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων

Κοινοτικό πλαίσιο της Νομοθεσίας τροφίμων, Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων

Αθήνα, 25-27 Φεβρουαρίου 2002

4ο Πανελλήνιο Συνέδριο Δημόσιας Υγείας και Υπηρεσιών Υγείας με θέμα: «Δημόσια Υγεία: Η πρόσκληση του 2004″

Οργάνωση: Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης (ΕΣΔΥ)

 

Η ετήσια αξία της βιομηχανικής παραγωγής τροφίμων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ανέρχεται σε €600 δισεκατ. και οι απασχολούμενοι σ’ αυτήν καλύπτουν 2,6 εκατομμύρια θέσεις εργασίας. Ο γεωργικός τομέας έχει επίσης ετήσια παραγωγή αξίας €220 δισεκατ. και παρέχει 7,5 εκατομμύρια θέσεις πλήρους απασχόλησης. Τα ενδεικτικά αυτά οικονομικά μεγέθη δικαιολογούν το τεράστιο ενδιαφέρον που παρουσιάζει ο τομέας αυτός για τους παραγωγούς και για τους καταναλωτές, αλλά δυστυχώς και το επακόλουθο μιας σειράς σκανδάλων σχετικών με την εντατικοποιημένη γεωργική παραγωγή. Η σπογγώδης εγκεφαλοπάθεια, τα κοτόπουλα με διοξίνες, είναι μόνο μερικές από τις πολύ σοβαρές περιπτώσεις βιομηχανικής γεωργίας με σοβαρότατες επιπτώσεις στη δημόσια υγεία.

Η κρίση που δημιουργήθηκε, μετά από αυτά τα γεγονότα, είχε σαν αποτέλεσμα να παραιτηθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Οκτώβριο του 1999. Τα θεσμικά όργανα της Ένωσης ανέλαβαν από κοινού πρωτοβουλία για να καθορίσουν τις αρχές της νομοθεσίας στον τομέα των τροφίμων. Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Romano Prodi, κατά την ανάληψη των καθηκόντων του ανήγγειλε ότι θα δώσει προτεραιότητα στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης του καταναλωτή, ιδρύοντας μια νέα υπηρεσία η οποία θα «προστατεύει» τα τρόφιμα που καταναλώνουμε και τον τρόπο που τα παράγουμε. Λίγους μήνες αργότερα η Επιτροπή, σαν πρώτο βήμα, παρουσίασε τη Λευκή Βίβλο, που περιελάμβανε προτάσεις για τη νομοθεσία των τροφίμων από την πρωτογενή παραγωγή μέχρι την τελική κατανάλωση ή όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο αρμόδιος Επίτροπος David Byrne «από το αγρόκτημα μέχρι το πιάτο». Στη συνέχεια, τον Νοέμβριο του 2000 η Επιτροπή υπέβαλε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σύμφωνα με τα άρθρα 251, 37, 95, 133 και 152 της Συνθήκης, πρόταση Κανονισμού που αφορά στον καθορισμό των γενικών αρχών της νομοθεσίας των τροφίμων και στην ίδρυση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Τροφίμων.

Τον Ιούνιο του 2001, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καθόρισε τη θέση του σε πρώτη ανάγνωση και με τροπολογίες κατάφερε να βελτιώσει και να συγκεκριμενοποιήσει την πρόταση της Επιτροπής, παράλληλα δε να υπενθυμίσει στους πολίτες ότι η πρόταση αυτή περιλαμβάνει τις βασικές αρχές, απαιτήσεις, διαδικασίες και οργανωτικές δομές για τη μελλοντική ανάπτυξη νομοθεσίας για τα τρόφιμα. Σ’ αυτή τη φάση το Κοινοβούλιο επέμεινε και κατάφερε να αλλάξει το όνομα της Υπηρεσίας σε «Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας των Τροφίμων». Στη συνέχεια η Επιτροπή αφού δέχτηκε πολλές από τις τροπολογίες του Κοινοβουλίου, παρουσίασε την Κοινή Θέση και το Κοινοβούλιο, εκ νέου, καθόρισε την στάση του στη δεύτερη ανάγνωση τον Δεκέμβριο του 2001.

Η νέα αυτή πρόταση περιλαμβάνει 4 βασικά σημεία :

– Τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων

– Τη Νομοθεσία για την τροφική ασφάλεια

– Τη διαδικασία ελέγχου,επιβολής και εφαρμογής της κοινοτικής   νομοθεσίας

– Την ενημέρωση των καταναλωτών

1. Σχετικά με την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων, μετά από πολλές συζητήσεις συμφωνήθηκαν τα εξής :

α. Να πληροί τις αρχές της ανεξαρτησίας, διαφάνειας και αξιοπιστίας. Στο σημείο αυτό το Κοινοβούλιο, προτείνει ο Διευθύνων Σύμβουλος να περνάει από κοινοβουλευτική ακρόαση, καθώς επίσης να δίνει τη γνώμη του για τα υπόλοιπα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου.

Προτείνει το Συμβούλιο να αποτελείται από δώδεκα μέλη, εκ των οποίων το ένα τέταρτο πρέπει να έχει σχέση με οργανώσεις καταναλωτών και με άλλα συμφέροντα της τροφικής αλυσίδας, για να είναι ευέλικτο, να συνεδριάζει δημόσια και να δημοσιοποιεί τις απόψεις του, έτσι ώστε να μπορούν να ενημερώνονται οι πολίτες.

β. Θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να παράσχει στοιχεία ανάλυσης για κάθε προϊόν, συμπεριλαμβανομένων των γενετικά τροποποιημένων και των φυτοφαρμάκων, τα οποία ενδέχεται να περάσουν στην τροφική αλυσίδα, καθώς επίσης θα χειρίζεται ζητήματα όπως η καλή μεταχείριση των ζώων, η υγεία των φυτών κ.α., θέματα που έχουν άμεση σχέση με τη διατροφή.

γ. Να βρίσκεται σε στενή συνεργασία με τις υφιστάμενες ή τις υπό σύσταση εθνικές, επιστημονικές υπηρεσίες και οργανώσεις, προκειμένου να εξασφαλισθεί η μέγιστη εκμετάλλευση διαθέσιμων γνώσεων και πόρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

δ. Να έχει σαν βασικό πεδίο δράσης την εκτίμηση των κινδύνων που αφορούν σε όλα τα στάδια της τροφικής αλυσίδας, από το αγρόκτημα (πρωτογενή παραγωγή) μέχρι το τραπέζι και σε όλους τους κλάδους των τροφίμων.

Η ανιχνευσιμότητα ή κατ’ άλλους ιχνηλασιμότητα των προϊόντων, με την καθιέρωση ταυτοποιημένου κώδικα που θα επιτρέπει τον εντοπισμό του βλαπτικού παράγοντα στο συγκεκριμένο «κρίκο» της τροφικής αλυσίδας, είναι αναγκαία προϋπόθεση στη διαδικασία εκτίμησης του κινδύνου. Η σήμανση ή άλλως ετικετοποίηση των προϊόντων αποτελεί επίσης στοιχειώδες μέσον για την πληροφόρηση των καταναλωτών και συμβάλει ουσιαστικά στη βασική αρχή της «επιλογής που βασίζεται στη γνώση» (informed choice).

Οι συχνοί επίσης έλεγχοι για την υγιεινή των προϊόντων δεν πρέπει να περιορίζονται στην ανάλυση του τι συνέβη ή συμβαίνει, αλλά να επεκτείνεται και στο τι μπορεί να συμβεί.

Όλα τα προαναφερόμενα αποτελούν βασικά συστατικά της αξιολόγησης και ανάλυσης του κινδύνου που είναι και το κύριο πεδίο δράσης της Ευρωπαϊκής Αρχής.

Αντίθετα η διαχείριση του κινδύνου, η νομοθεσία για τα τρόφιμα και ο έλεγχος της εφαρμογής της, εξασφαλίζονται από τα 3 θεσμικά όργανα της Κοινότητας (Επιτροπή – Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Συμβούλιο) σε συνεργασία με τις εθνικές αρχές.

2. Σχετικά με τη Νομοθεσία για την ασφάλεια των τροφίμων επισημαίνεται ότι εξαρτάται από τους παραγωγούς, τη βιομηχανία και τους προμηθευτές. Η δυνατότητα εντοπισμού, μέσω της ιχνηλασιμότητας, της συγκεκριμένης προέλευσης και διακίνησης του προϊόντος, θα καταστήσει εφικτό τον άμεσο και αποτελεσματικό εντοπισμό του κινδύνου, την έγκαιρη αντιμετώπιση και την επιβολή κυρώσεων στον υπεύθυνο φορέα. Η σχετική νομοθεσία επεκτείνεται στον καθορισμό βασικών κατευθυντήριων αρχών σχετικά με τις ζωοτροφές, τους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς, την υγεία των ζώων, τις προδιαγραφές καλλιεργειών.

3. Σχετικά με τη διαδικασία ελέγχου, παρακολούθησης και εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη πρέπει να συνεργασθούν στενά, ώστε να λειτουργήσει μεταξύ άλλων το «σύστημα ταχείας και έγκαιρης προειδοποίησης», σε περιπτώσεις μόλυνσης ή παράνομης διακίνησης τροφίμων ή ζωοτροφών.

4. Τέλος για την ενημέρωση των καταναλωτών τονίζεται ιδιαίτερα η αποφυγή παθητικής μετάδοσης πληροφοριών και η υιοθέτηση αμφίδρομης επικοινωνίας που εξασφαλίζει την ενεργό συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων φορέων.

Το διάστημα αυτό το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ασχολείται με τη λεπτομερή περιγραφή όλων των προαναφερομένων σημείων. Είναι αλήθεια ότι οι Ευρωπαίοι πολίτες έχουν χάσει την εμπιστοσύνη τους όσον αφορά την ποιότητα και την ασφάλεια των καταναλωτικών αγαθών και είναι πλέον επιτακτική ανάγκη τα τρόφιμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να είναι ασφαλή. Για να γίνει αυτό πρέπει, μεταξύ άλλων, να μεταβληθεί πλήρως η Ευρωπαϊκή Γεωργική Πολιτική και αυτή την περίοδο γίνεται σχετική συζήτηση αναφορικά με την αναθεώρηση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ). Ευελπιστούμε ότι βασιζόμενοι στις αρχές της Προφύλαξης, της Διαφάνειας και της Παρακολούθησης, μπορούμε να ανακτήσουμε την εμπιστοσύνη των ευρωπαίων καταναλωτών και να ξανακάνουμε την ευρωπαϊκή αγορά ανταγωνιστική.-

Ταξινομημένο σε: Εκδηλώσεις, Εσωτερικό, Ευρωβουλή, Ομιλίες - Χαιρετισμοί · Ετικέτες: